Autor: Anna Żabka
Lekcja multimedialna. „Ballady i romanse” A. Mickiewicza wyrazem romantycznego buntu.
(2 godziny)
Cele:
-uczeń zna założenia romantycznego buntu wobec oświeceniowej poetyki,
- potrafi , w odwołaniu do definicji gatunku ,wyszukać cechy charakterystyczne dla ballady,
-umie przedstawić element światopoglądu romantycznego
Formy:
-zbiorowa,
-indywidualna,
Metody
-podawcza,
-mapa pojęciowa,
-burza mózgów
Materiały dydaktyczne
-sala multimedialna ze stanowiskami komputowymi z dostępem do Internetu ,
-rzutnik i przygotowane przeźrocza,
-baza szkolnej biblioteki internetowej ,http://www.wolnelektury.pl
- baza Galerii Malarstwa Polskiego, http://www.pinakoteka.zascianek.pl/Michalowski/Index.htm
Przebieg zajęć:
1.Sprawy organizacyjne.
2 Wprowadzenie:
a)zapisanie celów lekcji:
-znam założenia buntu romantyków przeciw estetyce oświecania,
-potrafię odnaleźć cechy gatunku ballada w wybranych utworach,
-potrafię stworzyć mapę pojęciową dla „Ballad i romansów” A. Mickiewicza
b) zapisanie pracy domowej : Na podstawie wypracowanych na zajęciach ćwiczeń zapiszę uproszczoną mapę pojęciową dla „Ballad i romansów” A. Mickiewicza.
3. Część zasadnicza zajęć.
a) nauczyciel wyświetla tekst wstępu do rozważań( przypomnienie filozofii romantycznej dotyczącej znaczenia ludowości )
„Poezja (…) za swe pierwsze prawo uznaje to ,że swoboda pisarza nie znosi żadnego prawa nad sobą”- F. Schlegel. Teoria wolności artysty skutkowała w bezpośredni sposób odwrotem od klasycznego kanonu piękna szeroko pojętego, dotyczyło to zarówno poetyki tekstów literacki jak i sztuk pięknych. Odejście do antyku spowodowało poszukiwania nowej inspiracji w materii nieodkrytej i uważanej do tej pory za niegodna sztuki , w kulturze duchowej prostego ludu oraz w odległych i mrocznych czasach średniowiecza. Romantycy w myśl założeń Johanna Herdera , który twierdził „że im jakiś lud jest dzikszy, to znaczy ,ze jest żywotniejszy, swobodniej działający”. Słowa te zalały odzwierciedlenie w teorii romantyzmu K. Brodzińskiego, który pierwotnym mieszkańcom kraju-Polski nadał miano twórców znakomitych „Lud bowiem tak śpiewa jak czuje”- a czucie ma twórcze ,szalone , swobodne i zmysłowe. Bunt przeciw sztywnym normom i regułom oświeceniowym zaowocował więc poszukiwaniem wolności i naturalności.
b) aby zrozumieć ,jak artyści wykorzystywali motywy ludowe należy zapoznać się z twórczością Piotra Michałowskiego ( łączenie się ze stroną www. pinakoteka .zascianek.pl) i Stanisława Moniuszko-nagrania „Prząśniczka”, „Czy powróci”- uczniowie odnoszą sie do tematów poruszonych na obrazach: Piotr Michałowski cz.II oraz do tekstów pieśni Moniuszki (rozmowa ukierunkowana na wyszukanie motywów ludowych –bohaterowie wywodzący sie z nizin społecznych ),
c) bunt w tekstach „Ballad i romansów”
Uczniowie łącząc sie ze stroną http://www.wolnelektury.pl/katalog/lektura/ballady-i-romanse/ mają wykonać następujące zadania:
- zapoznać sie z definicją gatunku literackiego ballada(można odwołać sie do treści zapamiętanych z gimnazjum),uczniowie musza zdecydować co stanowi o istocie gatunku,
-przeczytać ballady: „Romantyczność”, „Świtezianka”, „Rybka”, „Lilie”
-przygotować następujące informacje dotyczące wymienionych tekstów:
- czy teksty mają dodatkowe podtytuły, jeśli tak to co
sugerują?
- co jest tematem utworu, do jakiej kategorii problematyki można go zaliczyć?
- kim są bohaterowie, z jakiej warstwy społecznej pochodzą, jakie światy reprezentują?
- kim jest narrator tekstu, jakie uczucia nim powodują, jak się zachowuje?
- jak pojmowany jest występek i co grozi bohaterom?
(pytania pojawiają się na foliogramie i są obecne przez cały czas pracy uczniów )
d) podsumowanie pracy uczniów
Zgodnie z definicją gatunku uczniowie omawiają poszczególne teksty , ze zwróceniem uwagi na :
-tajemniczość,
-fantastykę,
-ludowość,
-nastrój grozy-motyw winy i kary
-epickość tekstu
e0 przypomnienie o zadanej pracy domowej
———————————————————————————————–
Autor: Marta Warecka, nauczyciel języka polskiego
I Liceum Ogólnokształcące w Łosicach
Scenariusz lekcji dla klasy I ponadgimnazjalnej, z wykorzystaniem nowoczesnych technologii
Temat: Internetowa podróż w czasie – synteza epoki oświecenia
Uwaga wstępna: zajęcia poświęcone są syntezie wiadomości z zakresu wiedzy o epoce oświecenia. Lekcja może pełnić funkcję powtórzenia, ostatniej przeprowadzonej jednostki przed pracą klasową merytoryczną i stylistyczną. Uczniowie systematyzują swoja wiedzę za pomocą informacji wyszukanych w Internecie, na stronach wskazanych przez nauczyciela. Grupa, która pierwsza wykona każde pojedyncze zadanie otrzymuje 1 punkt. Na koniec lekcji punkty są sumowane i na ich podstawie nauczyciel wystawia ocenę za aktywną pracę.
Czas zajęć: 90 min.
Cele operacyjne: Uczeń wyszukuje informacje w Internecie i odpowiednio je selekcjonuje, dokonuje syntezy wiadomości na temat twórczości Ignacego Krasickiego, światopoglądu, idei i założeń epoki, dokonuje syntezy wiadomości na temat wielkich ludzi oświecenia w oparciu o prezentację multimedialną, na podstawie rycin zamieszczonych w Internecie charakteryzuje architekturę klasycystyczną, kojarzy fakty historyczne, kreśli tło historyczne i intelektualne oraz światopoglądowe epoki, charakteryzuje dwa dominujące w oświeceniu nurty: klasycyzm i sentymentalizm, potrafi zredagować poprawną notatkę encyklopedyczną, poprawnie definiuje gatunek bajki i satyry oraz określa ich cechy strukturalne. Rozróżnia bajkę epigramatyczną od narracyjnej. Wskazuje dominujące motywy w wybranych satyrach Krasickiego.
Środki dydaktyczne: podłączone do Internetu komputery, laptop dla nauczyciela, projektor, zeszyty przedmiotowe.
Metody pracy: wyszukiwanie informacji na wskazanych stronach w Internecie, dyskusja, praca samodzielna lub praca w parach, odsłuchanie nagrania bajek, lektura tekstów online, wyświetlenie prezentacji multimedialnej w Power Poincie.
Przebieg zajęć:
- Uczniowie zasiadają przed komputerami podłączonymi do Internetu. Dobierają się w pary, tak, by każdy mógł swobodnie pracować w czasie lekcji.
- Na ścianie przy użyciu projektora nauczyciel wyświetla pierwsze zadanie „Na rozgrzewkę”: Które historyczne wydarzenia przypadają na czasy oświecenia? Uczniowie sięgając do pokładów swojej wiedzy, eliminują błędne odpowiedzi.
- konfederacja barska;
- wyprawa Napoleona na Moskwę;
- zlikwidowanie zakonu jezuitów;
- obrady Sejmu Wielkiego;
- powstanie listopadowe;
- uchwalenie Konstytucji 3 maja;
- odsiecz wiedeńska;
- powstanie kościuszkowskie;
- I rozbiór Polski;
- Wiosna Ludów;
- konfederacja targowicka;
- Uzupełnij samodzielnie tabelę informacjami na temat charakterystycznych cech klasycyzmu i sentymentalizmu.
KLASYCYZM SENTYMENTALIZM PRZEDSTAWICIELE PODSTAWA TWORZENIA DZIEŁA STOSUNEK DO RZECZYWISTOŚCI POJMOWANIE FUNKCJI LITERATURY KONCEPCJA ARTYSTY - Odszukaj w Internecie zdjęcia następujących budowli: Teatru Wielkiego w Warszawie, Kolegiaty w Kruszwicy, Belwederu w Warszawie, Zamku w Baranowie w Sandomierskiem. Który przykład stanowi realizację architektury doby klasycystycznej? Wykorzystaj informacje ze strony: http://pl.wikipedia.org/wiki/Architektura_klasycystyczna
- Na podstawie zasobów sieci stwórz notatkę encyklopedyczną: Szkoły Rycerskiej, Komisji Edukacji Narodowej, Towarzystwa do Ksiąg Elementarnych, Towarzystwa Przyjaciół Nauk.
- Zapoznaj się ideami epoki zamieszczonymi w artykule pod adresem:
http://oswiecenie.lektury.gazeta.pl/lektury/1,91352,5409223,Oswiecenie.html
Na podstawie przeczytanego materiału postaraj się wymienić trzy wzorce osobowe epoki oświecenia.
- Nauczyciel wyświetla stronę http://pl.wikipedia.org/wiki/Bajka, gdzie znajdują się rodowód i klasyfikacja gatunku bajki. Uczniowie zapoznają się z informacjami.
- Wejdź na stronę http://www.wolnelektury.pl i postaraj się odszukać bajkę Lew i zwierzęta Ignacego Krasickiego. Przeczytaj ją online i postaraj się odpowiedzieć na wyświetlone na ścianie przy użyciu rzutnika pytania:
-
- Wyjaśnij, na czym polega alegoryczność tej bajki?
- Wyjaśnij, dlaczego w oświeceniu bajka i satyra były bardzo popularnymi gatunkami literackimi. Podaj dwa argumenty.
Na zakończenie uczniowie wysłuchują profesjonalnego nagrania tekstu w wykonaniu Piotra Głowackiego.
- Prześledź Bajki I. Krasickiego http://www.wolnelektury.pl Postaraj się odnaleźć te, w których zastosowano dialog. Zastanów się, jaką rolę pełni on w utworze?
- Wybierz spośród bogatego zbioru bajek I. Krasickiego (http://www.wolnelektury.pl) jeden tekst i na jego przykładzie określ: typ bajki, przesłanie utworu, zastosowane środki konstrukcyjne.
- Sprawdź, jakie motywy wykorzystuje I. Krasicki w satyrze Do Króla? Spróbuj przypomnieć sobie z lekcji, na czym polega zabieg nazywany persyflażem parodystycznym?
- Na zakończenie lekcji dwie chętne uczennice wyświetlają reszcie klasy przygotowaną na tą lekcję prezentację multimedialną pt. Przedstawiciele Polskiego Oświecenia, a także omawiają ją skrótowo.
- Lekcję wieńczy zsumowanie punktów przyznawanych w czasie dwóch zajęć i wystawienie adekwatnych ocen.
